Języki z wody
Bogna Burska, Daniel Kotowski
Języki z wody to instalacja audio-wideo Bogny Burskiej i Daniela Kotowskiego, w której społeczny Chór w Ruchu, tworzony przez osoby słyszące i Głuche, wykona interpretacje kodów komunikacyjnych i pieśni wielorybów – jednocześnie w językach fonicznym angielskim i międzynarodowym migowym (IS). Projekt poszukuje alternatywnych sposobów komunikacji, inspirowanych życiem więcej-niż-ludzkim.
Osią opowieści będą historie utraty i odbudowy – od odradzania się kultur wielorybów, po współczesne próby odzyskiwania języków i narracji zmarginalizowanych przez dominujące systemy komunikacji. Instalacja będzie oddziaływała na wielu poziomach – obrazu (zdjęcia: Magda Mosiewicz), dźwięku (kompozycja: Aleksandra Gryka) oraz fizycznego doświadczenia, dzięki falom akustycznym. Choreografia zbiorowego ciała Chóru jest inspirowana ruchem ławicy ryb (Alicja Czyczel).
Zgodnie z ideą Deaf Gain głuchota rozumiana jest nie jako niepełnosprawność, lecz jako odrębna kultura i tożsamość oferująca nowe perspektywy i formy ekspresji. Znaczną część materiału wideo i audio zespół zrealizuje w wodzie – środowisku, w którym osoby Głuche mogą swobodnie komunikować się językiem migowym, podczas gdy osoby słyszące wydają zdeformowane dźwięki. Granica między powietrzem a wodą stanie się przestrzenią eksperymentów komunikacyjnych – swoistym lustrem, w którym spotkają się różne języki, ciała i sposoby odczuwania.
Projekt rozwija wątki ze spektaklu Bunt Głuchych. Odnowa (Zachęta, 2025), w której artyści i artystki eksplorowali temat komunikacji i dostępności. Wówczas narodziła się społeczność osób słyszących i Głuchych, uczących się od siebie mimo różnic językowych i wspólnie wykonujących utwory w językach fonicznym i migowym.
Inspiracją dla projektu są legendarne nagrania Rogera Payne’a Songs of the Humpback Whale (1970), które doprowadziły do zakazu polowań na wieloryby i uratowały je od zagłady. Ich złożone dźwięki przypomniały światu o inteligencji i bogactwie kultur zwierząt, pokazując, że sztuka może ocalać głosy, które wcześniej pozostawały niesłyszalne.
Koyo Kouoh w kuratorskiej koncepcji Biennale 2026, opartej na muzycznej metaforze „tonacji molowej”, zaprasza do kontemplacyjnego spotkania z tym, co delikatne i na co dzień pomijane – z cichszymi głosami, zaniedbanymi narracjami, mikropamięciami. Zachęca do rozwijania subtelnych form oporu, tworzenia nowych relacji, wrażliwych eksperymentów, budowania polifonicznych partytur słuchających się wzajemnie, współodczuwających i rezonujących ze sobą społeczności. Języki z wody rozwijają tę ideę, podejmując próbę przełamywania wyobrażeń o granicach komunikacji i tworzenia podmiotowych wspólnot, uwzględniających różnorodne perspektywy. W proponowanej wersji przyszłości – także perspektywy zwierząt.
- ROK2026
- KATEGORIA Biennale Sztuki
- EDYCJA61.
- CZAS TRWANIA9.05-22.11.2026
- KOMISARKA Agnieszka Pindera
- KURATORKI Ewa Chomicka, Jolanta Woszczenko
-
Udział Polski w 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki - La Biennale di Venezia finansuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.
mecenas Pawilonu Polskiego: ORLEN
partner główny wystawy: Polska Fundacja Narodowa, Fundacja PKO Banku Polskiego, Instytut Adama Mickiewicza
partnerzy wystawy: dela.art collection, Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej, Instytut Różnorodności Językowej Rzeczpospolitej, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, Fundacja Perlage Arte
wspierający: Instytut Polski w Rzymie, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych
patroni medialni: Polskie Radio, TVP Kultura, Polska Agencja Prasowa, Vogue Polska
podziękowania dla: Aktywna Warszawa, Common Arts Foundation, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
Zespół autorski
Bogna Burska – artystka wizualna posługująca się wieloma formami wypowiedzi oraz pisząca teksty dramatyczne, obecnie profesorka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jej prace dotykają tematów cielesności, pamięci i emocji, często odnosząc się do społecznych narracji oraz wizualnych klisz kultury popularnej. Zestawiała ze sobą to, co piękne z tym, co jest powszechnie uważane za brzydkie, odrażające, odrzucane. Ostatnio pracuje głównie z wątkami komunikacji i strukturami wzajemnych prób zrozumienia w przestrzeniach zmieniających się ekosystemów. Bierze udział w wielu wystawach w kraju i za granicą, a jej twórczość łączy perspektywę artystyczną z dydaktyczną i badawczą.
Daniel Kotowski – artysta i performer. Jego praktyka koncentruje się wokół doświadczenia Głuchych, problematyki języka, komunikacji, biowładzy i biopolityki. W swoich działaniach bada granice cielesności oraz sposoby wyrażania się poza dominującym porządkiem mowy. Występował i prezentował swoje prace m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, Teatrze Studio i Pickle Bar w Berlinie.
Ewa Chomicka – kuratorka, antropolożka kultury, facylitatorka. Kieruje Laboratorium Praktyk Muzealnych w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Rozwija interdyscyplinarne projekty, łączące sztukę współczesną, badania i aktywizm, często o charakterze performatywnym, interwencyjnym, społecznym. Zaangażowana w inicjatywy ekologiczne.
Jolanta Woszczenko – kuratorka, od 2008 r. związana z Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku. Interesuje się eksperymentalnymi formami filmowymi i wideo, a także procesami komunikacji – zarówno pomiędzy twórcą a odbiorcą, jak i między różnymi mediami i dyscyplinami sztuki.
fot. Filip Preis/Archiwum Zachęty
